3065 sayılı KDV Kanunu'nun 29/2 nci maddesine göre, Cumhurbaşkanınca vergi oranı indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup indirim yoluyla giderilemeyen ve Cumhurbaşkanınca tespit edilen sınırı aşan KDV; mükellefin vergi ve sosyal sigorta prim borçlarına ve Kanunda sayılan diğer borçlarına mahsuben iade edilir. Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi, izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mahsuben iade edilir. Uygulama esasları KDV Genel Uygulama Tebliği'nin (III/B-3.) bölümündedir.
İade edilmeyecek alt sınır
İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade alacağının alt sınıra kadar olan kısmı iade edilmez. Tebliğ'e göre bu sınır 2025 yılı işlemleri için 130.700 TL, 2026 yılı işlemleri için 164.000 TL'dir. Sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
İndirimli oran kapsamında olmakla birlikte KDV'nin konusuna girmeyen veya istisna edilen işlemler bu bölüm kapsamında değerlendirilmez; tam istisna kapsamındaki işlemlerin (ihraç kaydıyla teslimler hariç) iadesi o işlemin kendi usulüne göre yapılır.
Hesaplama mantığı
İade tutarı aylar itibarıyla ve kümülatif olarak hesaplanır (Tebliğ III/B-3.1.1.):
- Her ay, indirimli orana tabi işlemin bünyesine giren vergiden aynı işlem üzerinden hesaplanan KDV düşülerek "iadeye esas KDV" bulunur.
- Bu tutar, o ayın sonraki döneme devreden KDV'si ile karşılaştırılır; ikisinden düşük olan "iade edilebilir KDV"dir.
- Hesaplama Ocak ayından başlar ve sonraki aylarda kümülatif olarak sürdürülür. Ödenecek KDV çıkan dönemden sonra hesaplamaya yeniden başlanır.
Yüklenilen vergilerin iade hesabına alınmasında sıra şöyledir: önce işlemin bünyesine doğrudan giren harcamalar, sonra genel yönetim giderlerinden pay, bu tutar azami iade edilebilir tutarın altında kalıyorsa aradaki fark kadar amortismana tabi iktisadi kıymetlerden pay (III/B-3.1.3.1.). Stoktaki mallara ait KDV, ancak bu malların satıldığı dönemin iade hesabına alınabilir (III/B-3.1.3.2.). Belge düzenleme süresi içinde olmakla birlikte işlemden sonra düzenlenen veya sonradan temin edilen belgelerdeki KDV, KDV Kanunu'nun 29/3 üncü maddesindeki süre aşılmamak kaydıyla düzeltme beyannamesiyle işlemin gerçekleştiği dönemin iade hesabına dahil edilebilir (III/B-3.1.3.4.).
Yılı içinde mahsuben iade
Mahsup talebi standart iade talep dilekçesiyle yapılır ve şu belgeler eklenir (III/B-3.2.1.):
- takvim yılı başından mahsup hakkının doğduğu döneme kadarki alış belgeleri ile indirimli orana tabi satış belgelerinin listesi,
- aynı dönem için dönemler itibarıyla iade hesaplama tablosu,
- yıl içinde daha önce sonuçlanmış bir talep varsa aradaki dönemlere ait indirilecek KDV listesi, satış faturaları listesi ile yüklenilen KDV listesi ve tablosu.
Vergilendirme dönemleri itibarıyla 50.000 TL'yi aşmayan mahsup talepleri YMM raporu, vergi inceleme raporu ve teminat aranmaksızın yerine getirilir. 50.000 TL ve üzerindeki talepler vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre sonuçlandırılır; 50.000 TL'yi aşan kısım kadar teminat verilirse mahsup belgelerin tamamlanıp teminatın verildiği tarihte geçerlik kazanır. YMM raporlarında iadenin talep edildiği yıl için geçerli limitler uygulanır.
Mahsup edilebilecek borçlar, Tebliğ'in (IV/A3-2.1.1.) bölümünde sayılan borçlar ile hissesinin %51 veya fazlası kamuya ait kuruluşlardan temin edilen elektrik ve doğalgaz borçları ve organize sanayi bölgelerinden temin edilen elektrik, su, doğalgaz, internet hizmetleri, altyapı katılım payları ve aidat borçlarıdır (III/B-3.2.2.).
İzleyen yıl nakden veya mahsuben iade
Yılı içinde iade edilemeyen kısım izleyen yıl içinde nakden veya mahsuben istenebilir (III/B-3.3.):
- Talep, izleyen yılın en erken Ocak, en geç Kasım dönemine ait KDV beyannamesiyle yapılır; üç aylık dönemde beyanname verenlerde en erken ilk, en geç üçüncü üç aylık dönem beyannamesiyle.
- Yıllık iade tutarı, yılı içinde mahsup edilenler dikkate alınmadan Aralık sonu itibarıyla hesaplanır; bu tutardan yılı içinde iade edilenler ve işlemin yapıldığı yılın alt sınırı düşülür.
- Kalan tutar, izleyen yılın Ocak döneminden talep dönemine kadarki devreden KDV tutarlarıyla karşılaştırılır; aradaki dönemlerin herhangi birinde devreden vergi talep tutarının altına düşmüşse en düşük devreden tutar esas alınır, ödenecek vergi çıkmışsa iade talep edilemez.
- 50.000 TL'yi aşmayan talepler incelemesiz ve teminatsız, aşan kısım vergi inceleme raporu, YMM raporu veya teminat karşılığında yerine getirilir.
- Yılı içinde mahsup için düzenlenen YMM raporu izleyen yıl iadesi için geçerli değildir; izleyen yıl talebi için ayrı rapor düzenlenir.
Dilekçeye işlem yılına ait alış ve satış belgelerinin listesi, yıllık iade hesaplama tablosu, yılı içinde iade edilen tutarları aylık gösteren tablo ve izleyen yılın Ocak döneminden talep dönemine kadarki devreden KDV tablosu eklenir.
Örnek: 2025 yılı işlemleri için yıllık iade edilebilir tutar 900.000 TL, yılı içinde mahsuben iade edilen tutar 400.000 TL olsun. 2026 yılında istenebilecek azami tutar 900.000 − (400.000 + 130.700) = 369.300 TL'dir. Bu tutarın 50.000 TL'si incelemesiz ve teminatsız, kalan 319.300 TL'si YMM raporu, vergi inceleme raporu veya teminat karşılığında iade edilir. Talep tarihine kadarki devreden KDV tutarlarından en düşüğü 369.300 TL'nin altındaysa iade o tutarla sınırlı kalır.
Süreler
Tebliğ'in (IV/A3-8.1.) bölümüne göre:
- iade, en geç işlemin gerçekleştiği yılı izleyen yılın Ocak–Kasım dönemlerine ait beyannamelerden birinde (yıl sonuna kadar verilen düzeltme beyannameleri dahil) iadeye konu KDV alanında beyan edilmelidir;
- standart iade talep dilekçesi ve belgeler (teminatla taleplerde teminat dahil) izleyen yılın sonuna kadar verilmelidir;
- YMM raporuyla talep edilen iadelerde rapor, izleyen yılın sonundan itibaren altı ay içinde ibraz edilmelidir; aksi hâlde talep ivedilikle incelemeye sevk edilir.
Buna göre 2025 yılı işlemlerinden doğan iade için dilekçe ve belgelerin son günü 31.12.2026, YMM raporunun son günü 30.06.2027'dir. Süre geçtikten sonra iade talep edilemez; süresinde verilen belgelerin muhtevasındaki eksiklikler sonradan tamamlanabilir.
YMM raporu sınırı
46 Seri No'lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği'nin 3/1-a bendine göre, süresinde tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerde indirimli orana tabi işlemlerden doğan iadelerde YMM raporuyla alınabilecek tutar 2026 yılı için 2.600.000 TL'dir. Aynı işlem dolayısıyla hem tevkifat hem indirimli oran nedeniyle iade alacağı doğmuşsa önce tevkifattan doğan alacak iade edilir (III/B-3.4.1.).
Kaynaklar: 3065 sayılı KDV Kanunu m.28 ve m.29/2-3; KDV Genel Uygulama Tebliği (III/B-3.) ve (IV/A3-8.1.) bölümleri (31.12.2025 tarihli değişiklikle 2026 alt sınırı dahil); 46 Seri No'lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği m.3/1-a.